Sarrera | Mapa | Kontaktua | Guri buruz |   
Hemen zaude: Sarrera »  Sare-aldizkariak »  Galdezka »  Galdezka »  1077896788
Albiste nagusira itzuli

Aintzinako euskararen hedadura-eremua

2004-02-27 / 16:46 / erabili.com   KULTURA

Euskara lurralde-hedaduraz etengabeko atzerakadan dabilen hizkuntza dugu. Baina orain bi mila urteko kontuak bestelakoak omen ziren.

Luis Nuñez Astrainek argitaratu berri duen "El Euskera Arcaico. Extensión y parentescos" liburuan euskararen historian izan diren aroak zehazten ditu A. Lakarraren artikuluetan oinarrituta:

DataAroa
I-III. m.Euskara Arkaikoa (edo "akitaniakoa")
III-X. m.Aro Iluna
XI-1545Erdi Aroko Euskara
1545-1745Euskara Klasikoa
1745-XX. m.Euskara Modernoa
1968tikEuskara Batua

Euskararen hedadura zein izan ote zen neurtzeko bost dira gaur egun ditugun bideak. Hona hemen egokienetik kaskarrenera:

  1. Euskaraz idatzitako hilarriak.
  2. Latinez idatzitako hilarrietan Euskara Arkaikoa erabiliz txertatutako ponte-izenak.
  3. Latinez idatzitako testu klasikoetan txertatuta dauden euskarazko izenak.
  4. Latinez edo erromantzez idatzitako Erdi Aroko testuetan txertatutako euskarazko izenak.
  5. Gaur egungo toki izenak (euskal jatorrizkoak).

Lehenengo aroko Euskara Arkaikoaren lurralde-hedaduraren nondik norakoak zehazten dira "El Euskera Arcaico. Extensión y parentescos" liburuan. Langintza horretarako honako aztergaiak erabiltzen ditu Luis Nuñez Astrainek:

LurraldeaAztergaia
AkitaniaInskripzioak, -os duten toki-izenak, gaskonera, tribuak
KantabriaToponimia
ErrioxaInskripzioak, toponimia
BurgosToponimia
SoriaInskripzioak
Huesca eta LleidaToponimia, -eus duten toki-izenak

Azterketa horretan oinarrituta orain bi mila urte, Jesukristoren garaian, Euskarak zuen lurralde-hedadura finkatu du Luis Nuñezek:

Hobeto ikusteko, handituta ikusi nahi baduzu, gainean sakatu.

Artikulu honekin uztartutako liburua (eskuratzeko gainean sakatu)


Erantzun

Euskara Patronatua
Tel.:943-814518
Faxa: 943-811947
erabili@erabili.eus